Tytuł: PIKEFINDER - Forum wędkarskie - Forum o szczupakach - Forum szczupakowe :: Atlas Ryb

Dodane przez norimk dnia 26.02.2011 12:14
#2

Sum - Silurus glanis

pikefinder.pl/upload_img/69582_25_sum-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Silnie wyciągnięte, bezłuskie, pokryte śluzem ciało. Głowa szeroka, grzbieto-brzusznie spłaszczona. Trzon ogonowy silnie ścieśniony w płaszczyznach bocznych. Otwór gębowy duży, końcowy. Szczęki z gęstymi, szczotkowatymi, drobnymi zębami. Na górnej szczęce 2 bardzo długie wąsy. Na spodniej stronie głowy 4 znacznie krótsze wąsy. Linia boczna pełna. Płetwa grzbietowa bardzo mała, licząca 3-5, odbytowa zaś 84-92 promieni. Jest ona bardzo długa i łączy się z płetwą ogonową. Pierwszy promień płetwy piersiowej jest pogrubiony, spiczasty i na tylnej krawędzi ma piłkowany grzebień. Pęcherz pławny otwarty. Grzbiet niebieskawoczarniawy, brązowy lub zielonkawy. Boki jaśniejsze, ciemno marmurkowate. Strona brzuszna brudnobiała z czerwonawym poblaskiem. Przeciętna długość wynosi 100 do 200 cm, maksymalna 300 cm (150 kg). Według dawnych przekazów sumy osiągały wiek ponad 100 lat. Pozostawmy to bez komentarza, jednak pewnym jest, że ryba ta dożywa kilkudziesięciu lat.

Występowanie: Ciepłe jeziora, starorzecza i duże rzeki o miękkim podłożu, w Europie Środkowej i Wschodniej. Rzadko spotykany w Danii. Nie występuje na zachód od Renu, brak go na Półwyspie Iberyjskim i we Francji (z wyjątkiem Doubs), we Włoszech i południowo-zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego oraz dopływach Oceanu Lodowatego Północnego. Liczny w zlewisku Bałtyku i Morza Czarnego, gdzie spotykany bywa również w wodach słonawych.

Tryb życia: Nocą aktywna, dzień spędzająca w ukryciu, ryba denna (głębokie jamy pod brzegami, zatopionymi pniami drzew i wśród roślinności wodnej). Zimą ciągnie w głębokie, zaciszne miejsca. W tym okresie nie przyjmuje pokarmu. Młode ryby bardziej towarzyskie, dorosłe osobniki wiodą samotny tryb życia. Tarło - od maja do lipca w wodzie o temperaturze nie niższej niż 18°C, stąd w północnych rejonach występowania tarło dobywa się w lipcu i sierpniu. W płytkim, silnie porośniętym roślinnością miejscu samiec formuje swym ciałem rodzaj gniazda (nieckę) z utworzonym z roślin niskim wałem. Składana jest tutaj, nierzadko przez kilka samic, kleista, jasnożółta, duża ikra o średnicy 3 mm (około 30 000 sztuk na kilogram ciężaru ciała samicy). Okres inkubacji wynosi 3-10 dni. Samiec opiekuje się ikrą i wylęgiem. Wylęgające się podobne do kijanek larwy mają długość około 7 mm. Przyczepiają się do gniazda i spoczywając bez ruchu wchłaniają zawartość woreczka żółtkowego. W pierwszym roku, w ciepłych rejonach swego występowania osiągają ciężar 300 g i mierzą 20 cm. Samce rosną szybciej i już w wieku 2-3 lat uzyskują dojrzałość płciową. Samice dopiero jako 3-5-letnie ryby.

Odżywianie: W młodości plankton i małe zwierzęta denne. Rośnie bardzo szybko. Osiągnąwszy długość 30 cm odżywia się małymi rybami. Później jego pokarmem stają się ryby większe (miętus, leszcz, węgorz). Nie gardzi również żabami, traszkami, rakami, ptactwem wodnym i małymi sskami (piżmaki, myszy). W wieku dorosłym jest groźnym drapieżnikiem.

Uwagi: W zlewisku Morza Czarnego, Azowskiego, Kaspijskiego oraz Jeziora Aralskiego sum odgrywa znaczenie gospodarcze. Czasami ikra jego mieszana jest z ikrą jesiotra i sterleta i przyrządzana jako kawior. Z pęcherza pławnego wyrabiany jest rybi klej.


Rozpiór - Abramis ballerus

pikefinder.pl/upload_img/69152_26_rozpior-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało wygrzbiecone i ścieśnione w płaszczyznach bocznych. Pysk spiczasty, otwór gębowy skierowany skośnie ku górze. Głowa mała o niemal prostym profilu czoła i wysklepionym karku. Łuski małe, 66-73 wzdłuż linii. Płetwa grzbietowa wąska i wysoka, z 11-12 promieniami. W płetwie odbytowej jest ich 39-46. Dolny płat płetwy ogonowej wydłużony. Zęby gardłowe jednorzędowe, 5-5. Wierzch głowy oraz grzbiet ciemne, z brązowym, zielonym lub niebieskim połyskiem. Boki jaśniejsze, srebrzyście lśniące, wpadające w żółtawą lub czerwonawą tonację. Brzuch biały. Płetwy nieparzyste białawe z ciemną krawędzią; parzyste żółtawe. Długość 20 do 30 cm, maksymalnie 45 cm.

Występowanie: W jeziorach i dolnym biegu większych rzek zlewisk Morza Północnego i Bałtyku (Wezera, Elba, Odra, Wisła, aż do basenu Newy, południowa Szwecja i południowa Finlandia). W dorzeczu Dunaju (od górnej Austrii, jeziora Neusiedler i Platten), w północnych dopływach Morza Czarnego i Morza Azowskiego (Dniestr, Dniepr, Don), aż do Wołgi i Uralu.

Tryb życia: W jeziorach trzyma się strefy wolnej wody, w wodach płynących zazwyczaj blisko brzegów. Tarło - kwiecień do maja. Dojrzałe do rozrodu osobniki ciągną grupami w górę rzeki. Kleista ikra o średnicy 1,5 mm (4000-25 000) składana jest w płytkich, silnie zarośniętych roślinnością przybrzeżnych partiach rzeki. Okres inkubacji trwa 10-14 dni. Dojrzałość płciową uzyskują w końcu 4-5 roku życia.

Odżywianie: Organizmy planktonowe i denne.


Sandacz - Stizostedion lucioperca

pikefinder.pl/upload_img/54370_27_sandacz-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Wyciągnięte, szczupakowate ciało o długim, spiczastym pysku i szerokim, końcowym otworze gębowym. Szczęki nierówno uzębione (małe szczotkowate zęby, a między nimi duże zęby chwytne). Wieczko skrzelowe z małym kolcem. Przedpokrywowa kość wieczka skrzelowego ząbkowana. Rozstaw oczu odpowiada średnicy oka lub jest mniejszy. Małe łuski grzebykowe, 80-97 wzdłuż linii bocznej. Policzki nagie lub tylko częściowo pokryte łuskami. Dwie prawie jednakowej długości płetwy grzbietowe. Pierwsza z 13-15 twardymi promianiami. W drugiej płetwie grzbietowej od 1 do 2 twardych promieni i 19-23 miękkich. Płetwa odbytowa z 2 twardymi i 11-13 miękkimi promieniami. Grzbiet ciemny zielonkawy do szarego. Boki jasne. U młodych ryb z 8-10 ciemnymi poprzecznymi pręgami (u ryb starszych są słabiej widoczne). Brzuch białawy. Na płetwach grzbietowych rzędy ciemnych punktów. Na płetwie ogonowej małe, czarne plamy. Długość 40-70 cm, maksymalnie 130 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy sandacza to... sandał oraz sandatka.

Występowanie: W środkowo- i wschodnioeuropejskich większych rzekach jeziorach oraz zbiornikach zaporowych o twardym podłożu, zwłaszcza w tych, które latem nagrzewają się, a ich woda "kwitnie" wskutek rozwoju glonów. Obecnie, w następstwie sztucznej hodowli i zarybiania, szeroko rozprzestrzeniony również w wodach Europy Zachodniej.

Tryb życia: Samotnik, unikający silnie zarośniętych roślinnością przybrzeżnych miejsc, polujący głównie w strefie wolnej wody. Lubi zbiorniki o twardym dnie i mętnej wodzie. Występuje również w rzekach o słabym prądzie, jednak nie toleruje wód z niską zawartością tlenu (nie mniej niż 3,5 ml tlenu rozpuszczonego w litrze wody). Jego populacje są liczne w zbiornikach z niskim pogłowiem szczupaka (konkurencja pokarmowa). Na tarło wstępuje do starorzeczy lub spokojnych zatok większych rzek. Przed złożeniem ikry samiec buduje gniazdo. Miejsce wybrane na twardym podłożu oczyszcza z ruchomych, mulistych cząstek tak dokładnie, że ukazują się korzenie wodnych roślin. Średnica gniazda wynosi około 0,5 m. Jest ono zakładane w stosunkowo płytkim miejscu (0,5 do 1,5 m głębokości). Tarło - kwiecień do maja (przy temperaturze wody powyżej 9°C). Kleista ikra o średnicy 1-1,5 mm (150000-200000 na kilogram ciężaru ciała samicy) przyczepia się pojedynczo (często również zbrylona) do znajdujących się w gnieździe pędów roślin, korzeni oraz gałęzi. Samiec pilnuje gniazda, oczyszczając ikrę z osadzającego się na niej namułu. Okres inkubacji jaj wynosi około tygodnia. W pierwszych dniach po wylęgu młode ryby odżywiają się zawartością woreczka żółtkowego. Trzymają się w pobliżu powierzchni wody. Samice zazwyczaj rosną szybciej od samców, ale dojrzewają płciowo dopiero w wieku 3-5 lat. Samce dojrzewają w 3-4 roku życia przy długości ciała 35-45 cm.

Odżywianie: Wylęg sandacza oprócz drobnych form zooplanklonu zjada również swych później wylęgających się pobratymców. Osobniki dorosłe odżywiają się niedużymi rybami (stynka, płoć, okoń, ukleja i inne). W okresie zimowym sandacz nie zapada w zimowy letarg i w związku z tym nie zaprzestaje pobierania pokarmu. Natomiast w okresie rozrodu nie odżywia się.

Uwagi: Sandacz jest ważną rybą użytkową o doskonałym mięsie, które jednak bardzo szybko się psuje.


Sapa - Abramis sapa

pikefinder.pl/upload_img/18529_28_sapa-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało mocno wygrzbiecone, bocznie silnie ścieśnione. Pysk gruby, tępo zakończony, o dolnym otworze gębowym. Linia grzbietu i brzucha jednakowo wygięta. Oczy duże. Wzdłuż linii bocznej 47-52 łusek. Płetwa grzbietowa z 11, a odbytowa z 41-48 promieniami. Dolny płat płetwy ogonowej wydłużony. Zęby gardłowe jednorzędowe, 5-5. Grzbiet ciemnoszary. Boki jaśniejsze, szarobiałe, o lekkim perłowym połysku. Brzuch białawy. Płetwy jasnoszare. Płetwy grzbietowa i odbytowa z ciemną obwódka. Długość 20-30 cm, maksymalnie 35 cm.

Występowanie: Większe wody płynące i jeziora na obszarze od Dunaju po Ural i w rejonie Morza Kaspijskiego (Wołga, Terek i inne).

Tryb życia: Stadna, żyjąca przy dnie ryba karpiowata. Tarło - kwiecień do maja. W tym okresie u samców występuje wysypka tarłowa. Stado tarłowe ciągnie w górę rzeki. Ikra składana jest w płytkich, zarośniętych roślinnością, przybrzeżnych partiach rzeki. Dojrzałość płciową uzyskują po 3-4 roku życia.

Odżywianie: Małe zwierzęta denne, rzadziej również rośliny.

Uwagi: Ciało niektórych osobników jest w przekroju podobne do płoci i wzdręgi. Klepiec posiada mały bardzo, zaokrąglony nosek, a ułożenie warg jest zbliżone jak w przypadku certy. Połysk czasami przechodzi łagodnie z koloru perłowego w żółtawozłoty Płetwy piersiowe i brzuszne przyjmują czasami barwę czerwonawą.


Sieja - Coregonus lavaretus-Forma

pikefinder.pl/upload_img/79428_29_sieja-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało śledziowate, zależnie od lokalnej rasy mniej lub bardziej wysmukłe. Głowa mała, o spiczastym, często nawet wyciągniętym w kształcie nosa pysku. Łuski większe niż u łososiowatych, linia boczna pełna. Wąsko wycięty otwór gębowy sięga do przedniej krawędzi oka; w zależności od rasy ma on położenie końcowe bądź dolne. Na pierwszym łuku skrzelowym 25-39 (najczęściej 30-34) długich, gęsto osadzonych wyrostków filtracyjnych. Grzbiet niebieskawozielony do ciemnozielonego. Boki i brzuch białe lub srebrzyście lśniące. W jeziorach ubogich w pokarm występują karłowate formy osiągające długość 10-20 cm, średnia długość wynosi 30-50 cm, maksymalnie około 60 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy sieji to... sułwica oraz głąbiel.

Występowanie: Wyspy Brytyjskie, jeziora podalpejskie i alpejskie. Morze Bałtyckie i jego zlewisko, Skandynawia oraz północna Rosja aż po Syberię.

Tryb życia: Forma wędrowna (np.: w Bałtyku), wchodzi na tarło do zalewów i dolnego biegu rzek. Pora tarta, zależnie od typu wód, bardzo różna, najczęściej jednak od września do grudnia. Również populacje zamieszkujące jeziora podejmować mogą wędrówki tarłowe do wpadających do nich rzek. Z drugiej strony sieja z Jeziora Bodeńskiego trze się około połowy grudnia w strefie wolnej wody na dużych głębokościach. Z syberyjskich rzek znane są osiadłe, karłowate formy tego gatunku.

Odżywianie: W jeziorach odżywiają się głównie skorupiakami, przemieszczającymi się ku powierzchni wody larwami owadów i ich poczwarkami. Także wylęgiem ryb i ich ikrą. W płytkich jeziorach i rzekach zjadają również organizmy denne.



Sielawa - Coregonus albula-Forma

pikefinder.pl/upload_img/27456_30_sielawa-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Smukłe, śledziowate ciało o stosunkowo małej głowie i ostrym pysku. Łuski większe niż u łososiowatych. Pełna linia boczna. Płetwa tłuszczowa pomiędzy płetwą grzbietową i głęboko wciętą płetwą ogonową. Oczy duże. Wąsko wycięty otwór gębowy sięga tylko do przedniej krawędzi oka i jest skierowany skośnie ku górze. Szczęka dolna lekko wysunięta do przodu. Na pierwszym łuku skrzelowym 36-52 długich, gęsto rozmieszczonych wyrostków filtracyjnych. Grzbiet ciemny, od niebieskawo do zielonkawo lśniącego, boki i brzuch ubarwione srebrzyście. Płetwy z ciemną krawędzią. Długość 15-30 cm, maksymalnie 45 cm (jezioro Ładoga).

Czy wiesz, że... inną nazwą sielawy jest... muranka.

Występowanie: Anglia, Szkocja, południowo-wschodnia Norwegia, zlewisko Morza Bałtyckiego do północnozachodniej Rosji (dorzecze górnej Wołgi). Dzięki zarybianiu występuje również w jeziorze Wapingen (Bawaria), we Francji i południowej Rosji. Blisko spokrewniony z sielawą gatunek Coregonus baunti występuje w niektórych szwedzkich jeziorach, a także w północnej Rosji aż po Syberię.

Tryb życia: Sielawa jest stadną rybą, zamieszkującą w jeziorach strefę otwartej wody. Tylko w okresie tarła szuka płytkich piaszczystych lub żwirowych miejsc w strefie brzegowej. W Bałtyku jest rybą wędrowną, wstępującą na tarło do rzek od września do grudnia. Ikra (1.700-4.800 sztuk zależnie od wielkości samicy) przykleja się do podłoża. Okres inkubacji 100-120 dni. Młode ryby rosną bardzo szybko, tak że już w końcu drugiego roku życia są dojrzałe płciowo.

Odżywianie: Plankton skorupiakowy (wioślarki, widłonogi i inne).


Sumik karłowaty - Ictalurus nebulosus

pikefinder.pl/upload_img/80265_31_sumikkarlowaty-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało wyciągnięte, bezłuskie, z tyłu bocznie ścieśnione. Głowa szeroka, spłaszczona. Osiem wąsów: dwa długie (prawie tak długie jak głowa) na górnej szczęce, cztery krótsze na spodniej stronie głowy, po jednym z tyłu otworów nosowych. Linia boczna pełna. Płetwa grzbietowa z siedmioma promieniami; pierwszy jest zgrubiały. W płetwie odbytowej od 21 do 24 promieni (u Ictalurus melas 16-22). Pierwszy promień płetwy piersiowej na tylnej krawędzi silnie piłkowany (u Ictalurus melas słabo piłkowany lub gładki). Pomiędzy płetwą grzbietową a ogonową obecna płetwa tłuszczowa. Grzbiet ciemny, oliwkowobrązowy. Brzuch białawy do żółtawego. Płetwa odbytowa z jasną śluzówką (u Ictalurus melas czarna). Długość 20-30 cm, maksymalnie 45 cm.

Czy wiesz, że... inną nazwą sumika karłowatego jest... koluch.

Występowanie: Ameryka Północna, w spokojnych wodach od Wielkich Jezior po Zatokę Meksykańską. W 1885 roku sprowadzony do Europy. Obecnie występuje miejscowo w Europie Zachodniej, Środkowej i Wschodniej. Pokrewny mu sumik czarny (Ictalurus melas) wprowadzony został do wód środkowych i południowych Włoch, gdzie doskonale się zadomowił. Sum kanałowy (Ictalurus punctatus ) wsiedłony uprzednio tylko do wód Anglii, od 1972 roku (obok gatunków Ictalurus furcatus i Ictalurus catus) hodowany jest w wodach południowej Rosji.

Tryb życia: Denna, aktywna nocą ryba. Tarło, w zależności od zasiedlonej wody, od kwietnia do lipca. Samiec z samicą budują płaskie gniazdo w zacisznym miejscu brzegowym. Opiekują się ikrą i wylęgiem.

Odżywianie: Zwierzęta bezkręgowe, w starszym wieku również raki, małe ryby i żaby.

Szczupak - Esox Lucius

pikefinder.pl/upload_img/72480_32_szczupak-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Bardzo silnie wydłużone, bocznie słabo ścieśnione ciało, o przesuniętej daleko ku tyłowi płetwie grzbietowej. Brak płetwy tłuszczowej. Płetwy grzbietowa i odbytowa ustawiona naprzeciw siebie. Płetwa ogonowa rozwidlona. Długa głowa, o pysku uformowanym w kształcie kaczego dzioba. Szeroki otwór gębowy, szczęka dolna wysunięta do przodu. Szczęki, łuki podniebienne oraz język są silnie uzębione, na dolnej szczęce duże spiczaste kły. Wzdłuż ciała 110-130 małych łusek. Linia boczna kilkakrotnie przerywana. Ubarwienie bardzo zmienne, co zależy od charakteru zamieszkiwanej wody. Grzbiet brązowy lub zielonkawy, boki jaśniejsze z ciemnymi poprzecznymi plamami. Na głowie podłużne smugi. Brzuch białawy do żółtawego. Płetwy grzbietowa, ogonowa i odbytowa z nieregularnymi ciemnymi plamami. Jednoroczne ryby, przebywające w silnie zarośniętych roślinnością przybrzeżnych rejonach zbiornika są najczęściej jasnozielone. Samce osiągają maksymalnie długość 100 cm, samice do 150 cm. Mogą żyć kilkanaście i więcej lat.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy szczupaka to... wilk, szczybiałka, szczuk oraz szczubeł.

Występowanie: Szeroko rozprzestrzeniony w rzekach i jeziorach strefy klimatu umiarkowanego Europy, Azji i Ameryki Północnej. W dopływach Morza Północnego i Bałtyckiego, Morza Azowskiego, Czarnego, Kaspijskiego oraz Jeziora Aralskiego. W Alpach do wysokości 1500 metrów nad poziomem morza, w wodach słonawych Bałtyku, na Kaukazie i w Azji Mniejszej. We Włoszech od Padu do Tybru, w Norwegii do 66° szerokości geograficznej północnej.

Tryb życia: Stanowiska ryba czystych, spokojnych wód. Szczególnie liczna w jeziorach o bujnym poroście wodnej roślinności. Stoi tu prawie bez ruchu na skraju zarośli wodnych, czatując na swą zdobycz. Tarło od lutego do maja, co zależy od charakteru zasiedlanej wody. Tarliska znajdują się w płytkich, bujnie porośniętych roślinnością, brzegowych partiach zbiornika lub na zalanych wiosennym przyborem łąkach. W czasie tarła jednej dużej samicy towarzyszy z reguły kilka mniejszych od niej samców. Kleista ikra o średnicy 3 mm (40 000-45 000 na kilogram ciężaru ciała samicy) mocno przykleja się do podwodnych roślin. Okres wylęgania 10-30 dni. Larwy mają na głowie gruczoły, wytwarzające kleistą nić, za pomocą której przytwierdzają się na okres 10-20 dni do roślin. Młode szczupaki osiągają w pierwszym roku życia długość 15-30 cm. Dojrzewają płciowo w 2-4 roku życia.

Odżywianie: Świeżo wylęgłe szczupaki odżywiają się zooplanktonem. W miarę wzrostu aczynają polować, głównie na obunogi z rodzaju Gammarus, by przy długości 4 cm rozpocząć odżywianie się wyłącznie rybami. Dorosłe szczupaki zjadają również dostające się do wody małe zwierzęta lądowe (szczury, myszy, żaby i inne) oraz młode ptaki wodne.


Świnka - Chondrostoma nasus

pikefinder.pl/upload_img/51048_33_swinka-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Daleko wysunięty, tępo zakończony pysk o dolnym, poprzecznie ustawionym otworze gębowym. Warga dolna zrogowaciała, z ostrą krawędzią. Łuski średniej wielkości, 55-62 wzdłuż linii bocznej. W płetwie grzbietowej 12 promieni, w odbytowej zaś 13-14. Otrzewna koloru czarnego (czarne wnętrze brzucha). Zęby gardłowe jednorzędowe, nożowate, 7/6/-6. Grzbiet niebieskoszary do zielonoszarego, o jasnym metalicznym połysku w okresie tarła. Płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa żółtawoczerwone do fioletowych. Długość 25-40 cm, maksymalnie 50 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy świnki to... czyczuła, dunka, frycówka, nos, molawka, poduzd, siga, siuleja, srołka, piaskówka, podświnka, podustew oraz poduzd.

Występowanie: W płynących wodach (krainy lipienia i brzany) od północnej Francji, dorzecze Rodanu, poprzez dorzecza Renu i Dunaju po Morze Kaspijskie. Tworzy liczne podgatunki, m.in.: Chondrostoma nasus borystenicum (w delcie Dunaju, w Dniestrze po Don), Chondrostoma nasus ohridanum (Jezioro Ochrydzkie), Chondrostoma nasus prespense (jezioro Prespa), Chondrostoma nasus vardarense (południowo-wschodnie Bałkany), Chondrostoma nasus variabile (północne dopływy Morza Kaspijskiego). W Azji Mniejszej spotykana tylko w zachodniej Turcji. Gatunkami blisko spokrewnionymi są Chondrostoma regium (centralna i wschodnia Turcja) i Chondrostoma cyri (południowe rzeki Kaukazu.

Tryb życia: Stadna ryba przebywająca zazwyczaj przy dnie w płytkim nurcie, ponad żwirowymi ławami. Jedynie zimą schodzi w głębsze miejsca rzeki. Tarło od marca do maja. W tym okresie zarówno u samców, jak i u samic pojawia się wysypka tarłowa. Dojrzałe do rozrodu ryby ciągną stadami w górę rzeki. Kleista ikra o średnicy 1 mm (do 100000 sztuk na samicę) składana jest w płytkich miejscach nad żwirowym dnem.

Odżywianie: Zjada glony porastające podwodne kamienie, także korzenie roślin i drobne zwierzęta denne.


Tołpyga biała - Hypophthalmichthys molitrix

pikefinder.pl/upload_img/68279_34_tolpygabiala-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Wyciągnięte, nieco wygrzbie- cone, bocznie ścieśnione ciało, o szerokiej, spiczasto kończącej się głowie. Otwór gębowy górny, prawie pionowy, pozbawiony wąsów. Oczy małe, leżące poniżej środkowej linii głowy. Strona brzuszna z kilem biegnącym od wysokości szczelin skrzelowych do początku płetwy odbytowej. Łuski małe, 110-124 wzdłuż linii bocznej. Płetwa grzbietowa z 11-15, a odbytowa z 14-17 promieniami. Początkowe 2-3 promienie lekko pogrubione. Zęby gardłowe jednorzędowe, 4-4. Grzbiet ciemny. Boki i strona brzuszna u młodych ryb (1-3-letnich) srebrzyście ubarwione; w starszym wieku są ołowianoszare. Maksymalna długość 100 cm.

Występowanie: Ciepłe, głębokie wody płynące i jeziora na terenie Chin oraz w dorzeczu Amuru. Wprowadzona na Tajwan i do Tajlandii. Dzięki zabiegom zarybieniowym szeroko rozprzestrzeniana obecnie w wodach Europy Środkowej i Wschodniej.

Tryb życia: W swej ojczyźnie tołpygi białe ciągną w okresie letnim z rzek na zalewowe obszary, z których powracają dopiero jesienią. Tarło odbywa się latem przy temperaturze wody 23-24°C. Ikra (do 500000 na jedną samicę) swobodnie unosi się w wodzie. Po zresorbowaniu zawartości woreczka żółtkowego wylęg udaje się w spokojne zakole rzeki, gdzie w początkowym okresie odżywia się zwierzęcym planktonem. W rzece Jangcy dojrzałość płciową uzyskuje w 3-4 roku życia, w Europie Środkowej (Węgry) w 5-6 roku.

Odżywianie: Przy długości 5 do 10 cm w pokarmie młodych tołpyg białych zaczyna w coraz większym stopniu dominować fitoplankton. Równocześnie ich przewód pokarmowy wydłuża się, przekraczając 6-7-krotnie długość ciała.


Troć jeziorowa
- Salmo trutta lacustris

pikefinder.pl/upload_img/91025_35_trocjeziorowa-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Wydłużone, bocznie nieco spłaszczone ciało, wyższe u ryb starszych niż u młodszych. Między płetwą grzbietową a ogonową występuje płetwa tłuszczowa. Łuski drobne; 110-120 wzdłuż linii bocznej, 14-19 (najczęściej 16) pomiędzy płetwą tłuszczową a linią boczną (łącznie z leżącymi na niej łuskami). Głowa o tępo ściętym pysku, z szeroko wyciętym otworem gębowym sięgającym tylnej krawędzi oka. Górne i dolne wyrostki filtracyjne pierwszego łuku skrzelowego guzkowate, wyrostki środkowe pałeczkowate. Płytka lemiesza z 4-6 zębami. Na jego trzonie z przodu najczęściej pojedynczy, z tyłu zaś podwójny rząd prostych zębów. Ubarwienie bardzo zmienne, zależnie od zasiedlanego zbiornika wodnego. Boki usiane różnej wielkości nieregularnymi czarnymi plamami. Między nimi występują - zwłaszcza u młodych ryb - kropki i pierścienie w kolorze od brązowego do czerwonawego. Długość od 40 do 80 cm, maksymalnie do 140 cm.

Występowanie: Duże, głębokie, dobrze natlenione jeziora od północnej Rosji, Skandynawii, Islandii, Wysp Brytyjskich, przez Europę Środkową do regionu Alp i Jugosławii.

Tryb życia: Ryba wędrowna z licznej grupy ryb rodzaju Salmo, wstępująca na tarło z jeziora do jego dopływów (czasami ryby wycierają się w samym jeziorze). Pora tarła od października do grudnia. Duża ikra o średnicy 5-5,5 mm (na kilogram ciężaru ciała samicy przypada 1000-2000 sztuk jaj) składana jest do dużych dołków (gniazd) i przykrywana żwirem. Młode ryby spływają z rzeki do jeziora po upływie 1-2 lat.

Odżywianie: Drobne zwierzęta, w wieku starszym - ryby.


Troć wędrowna - Salmo trutta trutta

pikefinder.pl/upload_img/07641_36_trocwedrowna-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało masywniejsze niż u Salmo salar, głowa większa, trzon ogona krótszy, szerszy, bardziej spłaszczony, nie dłuższy od płetwy odbytowej. Płetwa ogonowa prawie prosta, bez wcięcia; 13-19 rzędów łusek pomiędzy płetwą tłuszczową a linią boczną; 120-130 drobnych łusek wzdłuż linii bocznej. Na końcu szczęki dolnej dojrzałych samic jest słabo zaznaczony hak, podobny do występującego u łososia atlantyckiego. U samców jest on dużo większy. Ubarwienie zbliżone do ubarwienia łososia, zmieniające się wraz z wiekiem. Młode ryby z czerwonymi kropkami i ciemnymi poprzecznymi plamami, płetwa tłuszczowa czerwono obramowana (u łososia czerwone obramowanie nigdy nie występuje!). Przy długości 10-20 cm rozpoczyna się proces smoltyfikacji (młodzieńcze plamy znikają, ciało się wysrebrza). Po jego zakończeniu młode ryby spływają do morza. Teraz troć ubarwiona jest jak łosoś, jednak w odróżnieniu od niego ma rozsiane na głowie, bokach i grzbiecie czarne, przypominające znak X plamy, które rozciągają się również poniżej linii bocznej. Przy coraz dłuższym pobycie w morzu liczba plam na ciele zwiększa się. Po 2-3 latach jest ich więcej, niektóre z nich zwiększają rozmiary i stają sięjasnożółte, nieregularne. Obok nich pojawiają się na grzbiecie plamy brązowoczerwone i czerwone. Ubarwienie grzbietu jest brudnoczerwonobrązowe, boki są jaśniejsze, a brzuch srebrzysty. Długość do 100 cm.

Czy wiesz, że... inną nazwą troci jest... trotka.

Występowanie: U wybrzeży Europy od Zatoki Czeskiej do Douro w Portugalii, w Morzu Bałtyckim, ale nie występuje w Newie i Peczorze. Występuje w kanale La Manche i na szkockim wybrzeżu, rzadko w Islandii i Irlandii. Salmo trutta trutta wywodzi się z Europy i zachodniej Azji. W 1883 roku wprowadzona została do wód Ameryki, gdzie się zadomowiła. Dzisiaj znaleźć ją można prawie we wszystkich zakątkach kuli ziemskiej, gdzie tylko znalazła odpowiednie warunki życia.

Tryb życia: Ryba anadromiczna. Tarło, zależnie od geograficznego regionu, od listopada do marca. Ciąg tarłowy rozpoczyna się w lipcu i trwa do października. Ryby wędrują w górę dorzecza wyżej niż łosoś. Po tarle trocie nie są tak osłabione i spływają (zazwyczaj nie od razu) do morza. W ciągu swego życia kilkakrotnie podejmują wędrówkę rozrodczą.

Odżywianie: Młode ryby zjadają przeważnie małe skorupiaki, owady i ich larwy. W miarę wzrostu coraz większy udział w ich pokarmie stanowią ryby. Osobniki dorosłe są bardzo żarłoczne. Przy odpowiednim składzie organizmów pokarmowych mięso troci wędrownej jest łososiowatego koloru.

Uwagi: Uważa się, że troć wędrowna jest przodkiem wszystkich 18 form ryb łososiowatych, współcześnie żyjących w Europie. Ich powstanie i zmienności warunkowane były specyficznymi czynnikami wodnego środowiska (prąd wody, temperatura, podłoże), które z kolei kształtowane były położeniem geograficznym wód oraz wpływami okresów zlodowacenia.


Ukleja - Alburnus alburnus

pikefinder.pl/upload_img/68903_37_ukleja-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało smukłe, bocznie ścieśnione. Jego wysokość jest około dwóch razy większa od szerokości trzonu ogonowego. Otwór gębowy górny, skośnie skierowany ku górze. Dolna szczęka nie pogrubiona, wysunięta ku przodowi. Bezłuski kil pomiędzy płetwami brzusznymi a odbytową. Łuski średniej wielkości, 46-53 wzdłuż linii bocznej. Płetwa grzbietowa z 11-12, a odbytowa, wyraźnie dłuższa, z 18-32 promieniami. Rozpoczyna się ona za tylną krawędzią płetwy grzbietowej. Zęby gardłowe dwurzędowe i piłkowane, 2.5-5.2. Długie, gęsto ustawione wyrostki filtracyjne. Grzbiet koloru od zielonoszarego do zielononiebieskiego; boki i strona brzuszna intensywnie, srebrzyście lśniące. Płetwy grzbietowa i ogonowa jasnoszare do zielonkawych. Płetwy parzyste i odbytowa białawe; pomarańczowa nasada. Długość 12-15 cm, maksymalnie 25 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy ukleji to... bielizna, błyskawka, błyskotka, deszczówka, fiut, sucharka, suchorybiec, szweja, szwyja, sikawka oraz suszyca.

Występowanie: W stojących i wolno płynących wodach na północ od Pirenejów i Alp, od Anglii (brak jej w Szkocji i Irlandii) i Francji po Ural oraz zachodnią część Kraju Zakaukaskiego. Także w basenie Dunaju i południowej Skandynawii. Na południowych Bałkanach występują dwa podgatunki tej ryby.

Tryb życia: Stadna, ruchliwa ryba powierzchniowa, żyjąca zarówno w strefie brzegowej, jak i otwartej wody. Wybiera miejsca spokojne, unikając wody zmąconej, a także rejonów silnie porośniętych roślinnością. Tarło od kwietnia do czerwca. W okresie tarła samce z wysypką tarłową. Ikra składana jest w płytkich, żwirowych miejscach strefy brzegowej, a także w dopływach i odpływach jezior. Kleiste jaja (około 1500) przyczepiają się do kamieni i podwodnych roślin. Po tygodniu wylęgają się z nich larwy. Po pierwszym roku życia ryby osiągają długość 3-5 cm. Dojrzałość płciową uzyskują w 2-3 roku życia.

Odżywianie: Zwierzęta planktonowe, larwy owadów.


Węgorz - Anguilla anguilla

pikefinder.pl/upload_img/47205_38_wegorz-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Wężowate ciało pokryte śluzowatą skórą, w której bardzo głęboko osadzone są drobniutkie, podłużnie owalne łuski. Płetwy grzbietowa, ogonowa i odbytowa połączone są ze sobą i pozbawione twardych promieni. Nasada płetwy grzbietowej zaczyna się daleko poza zakończeniem płetw piersiowych. Brak płetw brzusznych. Węgorz żółty: grzbiet oliwkowobrązowy lub szarobrązowy. Strona brzuszna żółtawa. Węgorz srebrzysty (po osiągnięciu dojrzałości płciowej): grzbiet ciemny, szarozielony, boki i brzuch srebrzyste, o silnym połysku. Samce uzyskują długość do 51 cm i ciężar 150 g, samice do 150 cm i 6 kg.

Występowanie: Zlewisko północnej części Oceanu Atlantyckiego od dorzecza Peczory i Morza Białego, Islandii i Wysp Owczych po Azory, Wyspy Kanaryjskie i zachodnie wybrzeże Afryki; zlewiska Morza Północnego, Bałtyckiego, Śródziemnego (do Grecji) i Adriatyckiego. Współcześnie dzięki zabiegom zarybieniowym szeroko rozprzestrzeniony (np.: w dorzeczu Dunaju).

Tryb życia: Katadromiczna ryba wędrowna (to znaczy ciągnąca na tarło z wód słodkich do morza). Po 4-10 latach od wstąpienia do rzek i jezior w sierpniu lub wrześniu węgorz srebrzysty rozpoczyna wędrówkę do morza. Jego tarliska znajdują się w głębinach Morza Sargassowego. Tarło odbywa się wczesną wiosną po upływie półtora roku od początku wędrówki; po tarle wszystkie węgorze giną. Prawdopodobnie ikra swobodnie unosi się w wodzie. Przezroczyste, kształtem przypominające liść wierzbowy larwy unoszone są przez Prąd Zatokowy (Golfstrom) na wschód. Najmłodsze, które znaleziono, mierzyły 6 mm długości i unosiły się na głębokości 300 metrów. Mają one drobne, spiczaste zęby, którymi mogą chwytać pokarm, W miarę upływu czasu stają się grubsze i dłuższe i coraz mniej przypominają liść wierzby. W trzecim roku życia, przy długości około 7 cm jako węgorze szkliste docierają do europejskich wybrzeży. Mają teraz stożkowate zęby. Już jako węgorze wstępujące posuwają się wzdłuż brzegu w górę, pod prąd rzek. Wędrują zazwyczaj nocą. W tym czasie zaczynają się wybarwiać. Po pięciu latach życia wzrost samców ulega zahamowaniu. Trzymają się one w pobliżu wybrzeża, w przyujściowych odcinkach rzek i słonawych wodach. W odróżnieniu od nich samice wędrują daleko w górę rzek i cały czas rosną. Karłowate cykloidalne łuski tworzą się dopiero po kilku latach słodkowodnego życia. U dojrzewających ryb grzbiet przybiera czarne za barwienie, zaś boki są srebrzystobiałe. Ryby te nazywają się teraz węgorzami srebrzystymi. W końcu rozpoczynają długą, wynoszącą wiele tysięcy kilometrów wędrówkę do Morza Sargassowego, w czasie której w ich organizmie (mięśniach, przewodzie pokarmowym) następują głębokie zmiany.

Odżywianie: Larwy w stadium "wierzbowego liścia" odżywiają się planktonem. Węgorze wstępujące - larwami owadów, drobnymi mięczakami, ślimakami i robakami. W zależności od rodzaju pobieranego pokarmu rozróżnia się węgorze wąskogłowe - których pokarm stanowią robaki, drobne ryby i stawonogi, larwy owadów, małe mięczaki - oraz węgorze szerokogłowe odżywiające się rakami i rybami.


Wzdręga - Scardinius erythrophthalmus

pikefinder.pl/upload_img/29706_39_wzdrega-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało wygrzbiecone, ścieśnione w płaszczyznach bocznych. Krawędź brzucha, pomiędzy płetwami brzusznymi a odbytową, w postaci kila. Początek nasady płetwy grzbietowej wyraźnie przesunięty do tyłu w stosunku do nasady płetw brzusznych. Otwór gębowy wąski, skośnie skierowany ku górze. Oczy złociście lśniące (znak rozpoznawczy w stosunku do bardzo podobnej płoci). Duże koliste łuski, 40-43 wzdłuż linii bocznej. W płetwach piersiowych po 16-17 promieni, w grzbietowej 10-12, a płetwa odbytowa ma ich 12-14. Zęby gardłowe dwurzędowe, 3.5-5.3. Grzbiet i wierzchnia część głowy zielonoszare do zielonobrązowych, boki jaśniejsze, o mosiężnym połysku. Strona brzuszna ubarwiona srebrzyście. Płetwy brzuszne, odbytowa i grzbietowa pomarańczowe do krwistoczerwonych, u nasady w kolorze od brązowawego do szarego. Długość 20-30 cm, maksymalnie 45 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy wzdręgi to... czerwionka, krasnopióra, czerwonka oraz czerwona płotka.

Występowanie: Spokojne wody o mulistym podłożu, od Europy Zachodniej, przez Europę Środkową, północne Włochy i Bałkany, w basenie Morza Czarnego i Kaspijskiego, aż po Ural i Jezioro Aralskie. W środkowych i południowych Włoszech, na dalmatyńskim wybrzeżu i w centralnej Grecji występuje podgatunek Scardinius erythrophthalmus scardafa.

Tryb życia: Ryba stadna, przebywająca zwykle pod powierzchnią wody wśród roślinności strefy przybrzeżnej. Tarło od kwietnia do maja. Kleista ikra o średnicy 1,5 mm (100000-200000), składana jest na roślinności wodnej. Okres inkubacji trwa 3 do 10 dni.

Odżywianie: Głównie pokarm roślinny; również małe organizmy zwierzęce.


*************************************************************************************************************************************

Zakazowi połowów wędkarskich podlegają następujące gatunki ryb prawnie chronionych:


Alosa - Alosa alosa

pikefinder.pl/upload_img/61537_40_alosa-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Wyciągnięty, bocznie spłaszczony tułów pokryty cykłoidalnymi łuskami, nie występującymi na głowie. Brak linii bocznej. Krótka płetwa grzbietowa, brak płetwy tłuszczowej. Szczęka górna wycięta w połowie długości. Szczęka dolna sięga do tylnej krawędzi oka (jest to cecha rozpoznawcza wszystkich gatunków z rodzaju Alosa i Caspialosa). Brak zębów na lemieszu; 90-130 długich, bardzo cienkich skrzelowych wyrostków Filtracyjnych; 70-80 łusek, ułożonych w rzędzie wzdłuż ciała. Górna jego część - od niebieskawo- zielonej do brązowej. Boki i brzuch srebrzyście białe z mosiężnym połyskiem. Przy górnej krawędzi szczeliny skrzelowej duża ciemna plama. Z tyłu za nią 1-2 niewyraźne mniejsze plamy. Długość 35-40 cm, maksymalnie 70 cm.
Występowanie: Przybrzeżne wody północnego Atlantyku od południowej Norwegii do północnej Afryki; w zachodniej części Morza Śródziemnego; u wybrzeży Grecji i w Morzu Czarnym występują dwa podgatunki.

Tryb życia: Anadromiczna ryba wędrowna (na tarło wędruje z morza do wód słodkich). Po kilkuletnim pobycie w przybrzeżnych wodach (dojrzałość płciową osiąga w 3-4 roku życia), aloza wstępuje w górę rzek. Kiedyś wstępowała do Elby docierając do Drezna, w Renie aż do Bazylei, a w dorzeczu Menu do Erlangen. Tarło ciągnie się od maja do czerwca. Jaja swobodnie unoszą się w wodzie ponad dnem. W zależności od temperatury wody larwy wylęgają się po 4-8 dniach. Od sierpnia do października młode alozy wpływają do morza.

Odżywianie: Zooplankton.


Babka czarna - Gobius Niger

pikefinder.pl/upload_img/81403_41_babkaczarna-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało wyciągnięte, z długą, spłaszczoną głową o szerokim otworze gębowym sięgającym do linii przedniej krawędzi oka. Szczęka dolna lekko wysunięta. Duże oczy umieszczone na wierzchu głowy. Trzon ogonowy szeroki i zdecydowanie krótszy niż podstawa drugiej płetwy grzbietowej; 32-42 (zwykle 35-41) łusek wzdłuż ciała. Kark, w zależności od lokalnej rasy tej ryby, mniej lub bardziej ułuszczony. Dwie oddzielone płetwy grzbietowe. Pierwsza z 5-7 (zazwyczaj 6) promieniami twardymi. W drugiej 1 promień twardy i 11-13 (zwykle 12-13) miękkich. W górnej części płetw piersiowych występują krótkie, wolne promienie. Płetwy brzuszne zaokrąglone, zrośnięte w formie przyssawki (cecha charakterystyczna tej rodziny). Długość do 18 cm.

Występowanie: W przybrzeżnych wodach (do głębokości 75 m), ujściach rzek i słonawych zalewach, w miejscach o piaszczystym lub mulistym dnie porośniętym podwodnymi łąkami. Północno-wschodni Atlantyk od Mauretanii do Norwegii (Trondheim), Bałtyk, Morze Śródziemne.

Tryb życia: Ryba denna. Tarło od marca do maja (Morze Śródziemne) i od maja do sierpnia (Morze Bałtyckie). Samiec pilnuje i broni swego rewiru. Pod kamieniami, połówką muszli i innymi przedmiotami buduje gniazdo, dokąd po godowym tańcu sprowadza dojrzałą samicę. Składa ona od 1000 do 6000 gruszkowatych jaj o średnicy 0,8 mm, które przyklejają się (przyczepną nitką) do sklepienia gniazda. Pilnuje ich i opiekuje się nimi samiec. Wylęg swobodnie w wodzie wśród planktonowych organizmów. Przy długości 9 mm zaczyna przechodzić na denny tryb życia.

Odżywianie: Robaki, skorupiaki, mięczaki, małe ryby.


Babka piaskowa - Pomatoschistus microps

pikefinder.pl/upload_img/82501_42_babkapiaskowa-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Wrzecionowate ciało o wysokiej, słabo spłaszczonej głowie. Oczy nie są skierowane ku górze. Krótkie, pionowe szczeliny skrzelowe (sięgają tylko na szerokość nasady płetw piersiowych). Trzon ogonowy długi i niski. Od 41 do 52 łusek wzdłuż ciała, kark, przednia część grzbietu (do końca pierwszej płetwy grzbietowej), partie piersiowe (do nasady płetw brzusznych) pozbawione łusek. Łuski trzonu ogonowego są większe niż w pozostałych partiach ciała. Dwie rozdzielone płetwy grzbietowe. Pierwsza z 5-7 (zwykle 6) promieniami twardymi, druga z 1 promieniem twardym i 8-10 promieniami miękkimi. W płetwie odbytowej 1 promień twardy i 7-10 promieni miękkich. Błona lejka z delikatnymi, ziarenkowatymi kosmykami. Ubarwienie jasnoszare do jasnobrązowego z zielonym połyskiem. Na bokach rząd ciemnych plam. Na pysku 2 ciemne, skośne pręgi. Na płetwach grzbietowych i ogonowej czerwonobrązowe paski. Dojrzale samce mają ciemne, poprzeczne prążki, ciemne gardło i ciemnoniebieską plamę na tylnej krawędzi przedniej płetwy grzbietowej. Długość 3-4 cm, maksymalnie 5 cm.

Występowanie: W płytkich, przybrzeżnych miejscach o piaszczystym podłożu, w morskich i słonawych wodach od południowej Hiszpanii po środkową Norwegię, w zachodnim Bałtyku i zachodniej części Morza Śródziemnego. W basenie Morza Czarnego występuje podgatunek Pomatoschistus microps leopardinus, który wędruje daleko w górę dopływów (np.: Boh).

Tryb życia: Towarzyska, denna ryba. Tarło od kwietnia do sierpnia. Ikra o średnicy 1 mm pilnowana jest przez samca. Po upływie około tygodnia wylegują się z niej larwy o długości 3 mm.

Odżywianie: Głównie skorupiaki.


Ciosa - Pelecus cultratus

pikefinder.pl/upload_img/82459_43_ciosa-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało wyciągnięte, bocznie silnie ścieśnione. Otwór gębowy skośnie ustawiony ku górze. Linia grzbietu prosta, linia brzuszna sierpowata, z ostrą w formie kila, krawędzią. Głowa mała. Oczy duże. Łuski małe, 90-115 wzdłuż linii bocznej. Płetwa grzbietowa krótka, przesunięta w kierunku ogona, z 10-11 promieniami. W długiej płetwie odbytowej jest ich 29-32. Duże płetwy piersiowe sięgają płetw brzusznych. Zęby gardłowe, dwurzędowe, 2.5-5.2. Grzbiet ciemny, od zielononiebieskiego do czarniawego. Boki jaśniejsze, intensywnie srebrzyste, z czerwonawym odcieniem. Brzuch biały. Płetwy piersiowe, grzbietowa i ogonowa szare, do żółtawej tonacji. Długość 25-35 cm, maksymalnie 60 cm.

Występowanie: Wolno płynące i stojące wody w zlewisku Morza Bałtyckiego, Morza Czarnego, Azowskiego i Kaspijskiego oraz Jeziora Aralskiego. W dorzeczu Dunaju dochodziła kiedyś do Passau.

Tryb życia: Ryba stadna, w ciągu dnia przebywająca bliżej dna, nocą zaś blisko powierzchni wody. Tarło - maj do lipca. Dojrzale osobniki wędrują z wód słonawych pod prąd, do dolnego biegu dopływów; zamieszkujące jeziora ciągną do brzegów. Ikra (30000-100000) jest pelagiczna. Rozwija się w ciągu 3-4 dni, spływając z prądem wody. Ryby dożywają maksymalnie 9 lat.

Odżywianie: Skorupiaki planktonowe, larwy i poczwarki owadów, owady z powietrza, małe ryby.


Głowacz białopłetwy - Cottus gobio

pikefinder.pl/upload_img/89057_44_glowaczbialoetwy-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Kijankowate, bezłuskie ciało o szerokiej, spłaszczonej głowie. Szeroki, końcowy otwór gębowy. Oczy wysoko umieszczone. Pokrywy skrzelowe z silnym, wygiętym kolcem. Wąskie szczeliny skrzelowe. Błony podskrzelowe zrośnięte z przegrodą międzyskrzelową. Pośrodku boków, aż po nasadę płetwy ogonowej, biegnie linia boczna. Mieści się na niej 30-35 małych płytek kostnych. Dwie płetwy grzbietowe. Pierwsza z 5-9 kolcami, druga z 13-19 promieniami miękkimi. W płetwie odbytowej 10-15 promieni miękkich. Duże płetwy piersiowe o zgrubiałych, wystających poza fałd płetwy, dolnych promieniach. Płetwy brzuszne położone piersiowo. Ich wewnętrzne promienie są tylko trochę krótsze od promieni zewnętrznych. Płetwa ogonowa zaokrąglona. Brak pęcherza pławnego. U samców występuje wyraźna brodawka płciowa. Grzbiet i boki szaro ubarwione, z wyraźnymi ciemnymi cieniami. Brzuch biały. Płetwy - grzbietowa, ogonowa i piersiowe - jasne z ciemnymi prążkami. U dużych osobników zewnętrzne promienie płetw brzusznych są ciemno ubarwione. Długość ciała wynosi zazwyczaj 10-15 cm, maksymalnie 18 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy głowacza to... baba, babka, babczuk, pałogłowiec, pałos, głoc, guc i zgar.

Występowanie: Płytkie, dobrze natlenione, rwące potoki (kraina pstrąga) oraz strefa przybrzeżna przejrzystych jezior (w Alpach do wysokości 2200 m n.p.m.). Występuje na piaszczystym lub żwirowo-kamienistym podłożu. Szeroko rozprzestrzeniony w zachodniej, środkowej i wschodniej Europie; od Walii i Anglii przez dorzecze Wisły, Pomorze, południową Szwecję, Peczorę, wybrzeże Bałtyku, Łotwę, Estonię, dorzecza Rodanu, Renu i Padu oraz leżące na tym obszarze jeziora. Występuje w górnym Tybrze i w Dalmacji. (Krim, Wardar). Brak go w Norwegii, Jutlandii, Szkocji, Irlandii, południowej Hiszpanii, na Sycylii, Peloponezie, Kaukazie i na północ od rzeki Newy. W Bałtyku spotykany w strefie słonawych wód. Geograficzną rasą jest Cottus gobio koshewinikowi, który żyje w Newie, Dźwinie, Dnieprze, Wołdze i Uralu.

Tryb życia: W ciągu dnia ukryty pomiędzy kamieniami, korzeniami drzew i gałęziami. W razie niebezpieczeństwa umyka zygzakowatymi, krótkimi skokami, znikając błyskawicznie w kryjówce. Na poszukiwanie pokarmu wyrusza dopiero po nastaniu ciemności. Tarło od lutego do maja. Samiec przygotowuje gniazdo (mały dołek, pod kamieniem); następnie opiekuje się ikrą. Po godowym tańcu samica przykleja do spodniej strony kamienia 1000-2000 pomarańczowych jaj (średnica 2-2,5 mm), które są następnie zapładniane przez samca. Okres inkubacji ikry wynosi 3-6 tygodni. W chwili wylęgu larwy mierzą 6-7 mm długości. Przez pierwszych 10-12 dni odżywiają się zawartością dużego, okrągłego woreczka żółtkowego. Młode ryby rosną bardzo szybko i już w końcu drugiego roku życia uzyskują dojrzałość płciową. W populacji głowacza białopłetwego samce zawsze przeważają pod względem liczebności.

Odżywianie: Małe zwierzęta denne (wioślarki, larwy owadów), ikra i wylęg ryb (zwłaszcza pstrągów, stąd w gospodarce rybackiej traktowany jest jako groźny szkodnik).

Uwagi: Głowacz białopłetwy żyje często w tych samych wodach, co śliz. Jest on bardzo wrażliwy na zmiany składu chemicznego wody, dlatego prawie zupełnie zniknął z niżej leżących (bardziej zanieczyszczonych) odcinków rzek.


Głowacz pręgopłetwy - Cottus poecilopus

pikefinder.pl/upload_img/50641_45_gowaczpregopetwy-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Kijankowate, bezłuskie ciało o szerokiej, spłaszczonej głowie. Szeroki, końcowy otwór gębowy. Oczy umieszczone wysoko. Na wieczku skrzelowym bardzo silny, wygięty kolec. Szczeliny skrzelowe wąskie. Błony podskrzelowe zrośnięte z przegrodą międzyskrzelową. Linia boczna biegnie powyżej środka ciała, sięgając tylko na wysokość środka drugiej płetwy grzbietowej. Znajduje się na niej 20-25 małych płytek kostnych. Dwie płetwy grzbietowe. Pierwsza z 6-10 kolcami, druga z 16-20 promieniami miękkimi; w płetwie odbytowej jest 12-15 promieni. Duże płetwy piersiowe o zgrubiałych, wystających poza fałd płetwy, dolnych promieniach. Długie i wąskie płetwy brzuszne mają piersiowe położenie. Ich wewnętrzne promienie są krótsze o połowę od promieni zewnętrznych, które sięgać mogą do odbytu. Płetwa ogonowa zaokrąglona. Grzbiet i boki brązowawoszare z ciemnymi, poprzecznymi paskami. Na płetwach grzbietowych i odbytowej są one skośne i długie. Płetwa ogonowa i piersiowe poprzecznie prążkowane. Długość 7-9 cm, maksymalnie 12,5 cm.

Występowanie: Przejrzyste, natlenione wody górskie o piaszczystym lub żwirowym podłożu w Karpatach, północnej Europie i północnej Azji. Występuje razem z głowaczem białopłetwym.

Tryb życia: Denna ryba przebywająca pod kamieniami i wśród otoczaków, miejscami na dużych głębokościach. Tarło od lutego do kwietnia. Potomstwem opiekuje się samiec.

Odżywianie: Zwierzęta denne (zwłaszcza skorupiaki), ikra oraz wylęg ryb.


Kiełb białopłetwy - Gobio albipinnatus

pikefinder.pl/upload_img/54328_46_kielbbialopletwy-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Krewny kiełbia Kesslera, należący tak jak i on do podrodzaju Romanogobio, różniący się od niego krótszym i wyższym trzonem ogona. Głowa długa z krótszym, tępym pyskiem, otwór gębowy dolny. Oczy duże (średnica ich jest co najmniej tak duża jak odstęp pomiędzy nimi). Odchylone do tylu wąsy sięgają do tylnej krawędzi oka. Łuski duże, 39-43 wzdłuż linii bocznej, pomiędzy linią boczną a nasadą płetwy brzusznej cztery rzędy łusek. Gardło zwykle bez łusek. W płetwie grzbietowej 10, w odbytowej zaś 8-9 promieni. Zęby gardłowe dwurzędowe, 3.5.-5.3. Grzbiet ciemny, od zielonkawego do brązowego. Boki jaśniejsze z rzędem ciemnych, okrągłych plam leżących bezpośrednio przed linią boczną. Strona brzuszna biaława. Otwory linii bocznej są od dołu i od góry ciemno obramowane. Płetwy grzbietowa i ogonowa bezbarwne, bez plam, co sprawia, że gatunek ten łatwo jest odróżnić od kiełbia (Gobio gobio). Długość 8-10 cm, maksymalnie 13 cm.

Występowanie: W spokojnych, głębszych, przybrzeżnych miejscach środkowego i dolnego biegu rzek. Forma podstawowa Gobio albipinnatus albipinnatus występuje w basenie Donu i Wołgi. Podgatunkami kiełbia białopłetwego są: Gobio albipinnatus belingi (Dniestr, Boh i Dniepr), Gobio albipinnatus elimeius (Tesalia-Grecja) i Gobio albipinnatus vladykovi (środkowy i dolny basen Dunaju od Pressburga).

Tryb życia: Towarzyska, przydenna ryba, której biologia nie została dotychczas zbyt dobrze poznana. Tarło od maja do czerwca.

Odżywianie: Porastające dno glony oraz drobne organizmy zwierzęce (robaki, larwy owadów, skorupiaki).


Kiełb Kesslera - Gobio Kessleri

pikefinder.pl/upload_img/61548_47_kielbkesslera-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało wysmukłe, trzon ogonowy wąski. Długa głowa o dużych oczach, ostrym pysku i dolnym otworze gębowym. Średnica oka równa jest odległości pomiędzy oczami. Na tylnej krawędzi szczęki górnej umieszczone są pojedyncze, długie wąsy. sięgające do tylnej krawędzi oka. Łuski duże. 40-43 wzdłuż linii bocznej. Pomiędzy linią boczną a nasadą płetw brzusznych 3-4 rzędy łusek. W płetwie grzbietowej jest l0, a w odbytowej 9 promieni. Zęby gardłowe dwurzędowe, (2)3.5-5.3(2). Grzbiet czarniawoszary. Boki jaśniejsze z dużymi, niewyraźnymi plamami wzdłuż linii bocznej. Brzuch białawy. Płetwy grzbietowa i ogonowa z 1-3 rzędami ciemnych plam. Długość 10-12 cm, maksymalnie 15 cm.


Występowanie: Wody chłodne, szybko płynące, zasobne w tlen, o piaszczystym lub żwirowym podłożu (kraina pstrąga, lipienia, brzany). W dopływach środkowego i dolnego Dunaju (Czechy, Słowacja, do Bułgarii i Besarabii), w Dniestrze i jego dopływach (południowo-zachodnia Ukraina), a także w górnym dorzeczu Wisły. Znane są dwa podgatunki: Gobio kessleri antipai (delta Dunaju oraz dolny bieg i ujścia niektórych jego dopływów) i Gobio kessleri banuticus (Timis, Caras i Nera - rumuńskie dopływy Dunaju).

Tryb życia: Mała. towarzyska, stadna ryba przebywająca głównie z strefie prądu na płytkich żwirowych przykosach. Tarto od kwietnia do czerwca. W tym okresie pojawia się u samców słaba wysypka tarłowa. Ikra składana w obmywanych prądem wody płytkich, brzegowych partiach.

Odżywianie: Porastające dno glony oraz drobne organizmy zwierzęce (robaki, larwy owadów, skorupiaki).


Koza - Cobitis taenia

pikefinder.pl/upload_img/26875_48_koza-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Głowa wydłużona, bocznie silnie ścieśniona. Otwór gębowy wąski, dolny, z sześcioma krótkimi wąsikami na szczęce górnej (cztery z przodu, dwa w kącikach warg). Przedni otwór nosowy rurkowaty i krótki. Tuż pod okiem w fałdzie skórnym ukryty jest ruchomy, podwójny kolec, charakterystyczna cecha wszystkich gatunków kóz. Całe ciało pokryte małymi, cienkimi łuskami. Linia boczna wykształcona tylko w przedniej części ciała. Płetwa grzbietowa z 10-12, a odbytowa z 7-9 promieniami. U samców drugi promień płetw piersiowych jest pogrubiony. Zęby gardłowe jednorzędowe, 8(9,10)-(10,9)8. Grzbiet brudnożółty z ciemnymi, brązowymi plamami, kreskami i marmurkowymi wzorami. Boki koloru piaskowego z długim rzędem 10-20 ciemnobrązowych, jasno obramowanych plam, łączących się ze sobą czarną, cienką, długą linią. Nad nimi podobny rząd plam mniejszych. Brzuch białawy. Na górnej krawędzi nasady ogonowej czarna plama. Długość 8-10 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy kozy to... sykałka, sykawka, sykit, sikacz, piaskownica, junyk, kolinka, kowbeń, szczypawka, węgorka i kózka.

Występowanie: Szeroko rozprzestrzeniona w całej Europie, w przejrzystych wodach płynących i brzegowej strefie jezior o piaszczystym lub mulistym podłożu. Tworzy 7 podgatunków żyjących na terenie Hiszpanii, północnych Włoch i Bałkanów. Liczebność pogłowia tego gatunku uległa w ostatnim okresie znacznemu zmniejszeniu.

Tryb życia: W ciągu dnia koza przebywa zagrzebana w piaszczystym podłożu, ożywiając się wraz z nastaniem zmierzchu. Tarło - kwiecień do czerwca. Kleista ikra składana jest w płytkiej wodzie na kamieniach lub roślinach.

Odżywianie: Małe, bytujące w podłożu zwierzęta bezkręgowe.


Koza złotawa - Cobitis aurata

pikefinder.pl/upload_img/03457_49_kozazlotawa-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Silnie wyciągnięte, wąskie ciało. Otwór gębowy wąski, dolny, z sześcioma wąsikami na górnej szczęce (cztery z przodu, dwa w kącikach warg, sięgające tylnej krawędzi oka). Przedni otwór nosowy krótki i rurkowaty. Dokładnie poniżej środka oka znajduje się silny, podwójny kolec. Spodnia część trzonu ogonowego z małym, tłuszczowym kilem. Łuski bardzo matę, 170-200 wzdłuż środkowej linii ciała. Płetwa grzbietowa z 8-10, odbytowa zaś z 7-9 promieniami. Drugi promień płetw piersiowych nie jest u samców pogrubiony. W płetwie ogonowej 14 promieni. U dorosłych. dojrzałych płciowo samców przednia część ciała jest silniej rozrośnięta - pogrubiona (cecha charakterystyczna podrodzaju Sabanjewia, do którego należy koza złotawa i następne omawiane gatunki). Zęby gardłowe jednorzędowe, zazwyczaj 8-8. Boki ciała uderzająco złociście lśniące. Długość 8-12 cm, maksymalnie 14 cm.

Występowanie: W wartko płynących wodach (górny i środkowy bieg rzek), od zlewiska Morza Azowskiego (Don, Kubań), po Kaukaz (dorzecza Kaury i Arak). Znane są cztery podgatunki: Cobitis aurata balcanica (dorzecza Atrumy, Mety i Maricy na południowych Bałkanach, dopływy środkowego i dolnego Dunaju), Cobitis aurata bulgarica (środkowy i dolny bieg Dunaju), Cobitis aurata radnensis (górny bieg rzeki Mury z dopływem Tirnava Mare w Rumunii), Cobitis aurata vallachia (dunajskie dopływy z obszaru Wołoszczyzny w południowej Rumunii).

Tryb życia: Lubi odcinki rzek o silnym prądzie wody. Tarło - maj do lipca. Ikra składana jest wśród kamieni i porastających je glonów.

Odżywianie: Małe zwierzęta denne.


Kur rogacz - Myoxocephalus quadricornis

pikefinder.pl/upload_img/61584_50_kurrogacz-pikefinder-600.jpg

Uploaded with ImageShack.us
Budowa zewnętrzna: podobne do kijanki ciało o szerokiej spłaszczonej głowie. Duży, końcowy otwór gębowy. Nad pyskiem dwa małe kolce. Na wierzchu głowy 4 gąbczaste, chrząstkowe narośle. Wieczko skrzelowe z 2, a przednia płytka wieczka skrzelowego (praeoperculum) z 4 kolcami (leżący najwyżej jest najdłuższy). Szeroka szczelina skrzelowa. Błony podskrzeIowe nie są zrośnięte z przegrodą międzyskrzelową. Brak łusek, lecz na ciele pomiędzy linią boczną i grzbietem występuje jeden lub kilka rzędów kostnych guzków. Dwie płetwy grzbietowe. Pierwsza z 7-9 kolcami, druga z 13-16 wysokimi, nitkowato wydłużonymi promieniami miękkimi. W płetwie odbytowej jest ich 13-17. Duże, wachlarzowate płetwy piersiowe o zgrubiałych, wystających poza błonę płetwy dolnych promieniach. Płetwy brzuszne położne piersiowo, a ich wewnętrzne promienie są niewiele krótsze od zewnętrznych. Płetwa ogonowa zaokrąglona. Brak pęcherza pławnego. Grzbiet brązowoszary, boki żółtawe, brzuch natomiast biały. Kostne guzki na głowie są żółtoszarego koloru. Płetwy z rzędami ciemnych plam. Długość słodkowodnych form wynosi 10-25 cm. Formy morskie osiągają maksymalnie 60 cm (Cieśnina Beringa).

Występowanie: Przybrzeżne wody półkuli północnej. Jako reliktowa forma epoki lodowcowej spotykany również w zimnych, głębokich słodkowodnych jeziorach, rzadziej w dolnym biegu rzek. W Europie występuje w zlewisku Bałtyku i Oceanu Arktycznego. Tworzy liczne podgatunki, zwłaszcza na Pojezierzu Szwedzkim. Myoxocephalus quadricornis lönnbergi żyje w jeziorze Łodoga i jeziorze Malar, Myoxocephalus quadricornis asundensis w jeziorze Asund, Myoxocephalus quadricornis oernensis w jeziorze Oerne, Myoxocephalus quadricornis frykenensis w jeziorze Fryken, Myoxocephalus quadricornis onegensis w jeziorze Onega, Myoxocephalus quadricornis venerensis w jeziorze Wener i Myoxocephalus quadricornis relictus w jeziorze Watten. U wybrzeży Oceanu Arktycznego, w Azji i Ameryce Północnej występuje Myoxocephalus quadricornis lahradoricus. Kur rogacz w wodach europejskich wchodzi do dolnego biegu Dźwiny, Peczory i innych rzek.

Tryb życia: Ryba denna, przebywająca w płytkich, przybrzeżnych rejonach wód. Tarło - grudzień do stycznia. Złożona w bryłach ikra pilnowana jest przez samca. Okres wylęgania trwa około 5 tygodni.

Odżywianie: Robaki, skorupiaki, małe denne ryby.

Uwagi: Kur rogacz jest rybą o małym znaczeniu gospodarczym. Sprzedawany jest w formie odgłowionych, pozbawionych skóry tuszek. Jego wątroba zawiera bardzo dużo witaminy A.


Parposz - Alosa fallax

pikefinder.pl/upload_img/16297_51_paprosz-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało śledziokształtne pokryte kolistymi łuskami (60-65 w rzędzie wzdłuż ciała). Krótka płetwa grzbietowa, brak linii bocznej. Wieczko skrzelowe promieniście prążkowane. Szczęka górna wycięta w połowie długości, szczęka dolna sięga do tylnej krawędzi oka. Brak zębów na lemieszu (vomer); 35-45 skostniałych, skrzelowych wyrostków filtracyjnych, które nie są tak gęsto osadzone jak u alozy. Górna strona ciała w kolorze od niebieskawo-zielonego do brązowego. Boki i brzuch srebrzyście białe, ze złotawym połyskiem. Przy górnej krawędzi szczeliny skrzelowej znajduje się duża czarna plama, za nią 4-8 plam mniejszych. Szczęka dolna i gardło różowe. Parposze w wieku 6-7 lat osiągają długość 35-40 cm. Długość maksymalna wynosi około 55 cm (ciężar do 2 kg).

Występowanie: Przybrzeżne wody północnego Atlantyku od Gibraltaru do fiordu Oslo i wybrzeży w pobliżu Bergen, kanał La Manche, Morze Północne, Bałtyk (do Zatoki Fińskiej). Znane są trzy podgatunki: Alosa fallax killarnensis (Killarney w Irlandii), Alosa fallax lacustris (stacjonarna, słodkowodna forma występująca w jeziorach: Maggiore, Lugano, Comer, Iseo i Garda), Alosa fallax nilotica (Morze Śródziemne).

Tryb życia: Anadromiczna ryba wędrowna, osiągająca dojrzałość płciową w 2-3 roku życia, przy długości ciała około 30 cm. Gotowe do tarła parposze gromadzą się w maju i w czerwcu w ujściach rzek. Rzadko wędrują powyżej ujścia do ich dolnego biegu. Trą się w czerwcu i lipcu. Samica składa od 80000 do 200000 jaj. Unoszą się one w wodzie tuż nad powierzchnią dna, krążąc z prądami pływów. Okres wylęgania trwa 3-8 dni.

Odżywianie: Skorupiaki.


Piekielnica - Alburnoides bipunctatus

pikefinder.pl/upload_img/95012_52_piekielnica-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Ciało wyciągnięte, bocznic ścieśnione, silniej wygrzbiecone niż u uklei (Alburnus alburnus). Pysk końcowy. Otwór gębowy prawie poziomo ułożony. Pomiędzy płetwami brzusznymi a odbytową znajduje się pokryty łuskami kil. Wzdłuż wygiętej ku dołowi linii bocznej znajduje się 44-51 łusek. Płetwa grzbietowa z 10-11, a odbytowa z 18-20 promieniami. Zęby gardłowe dwurzędowe, nie pitkowane, 2.5-5.(4)2. Krótkie skrzelowe wyrostki Filtracyjne. Grzbiet zielononiebieski do brązowooliwkowego; boki jaśniejsze, mosiężnie lśniące. Strona brzuszna biała i srebrzyście połyskująca. Nasada płetw parzystych i odbytowej pomarańczowa. Linia boczna od górnej i dolnej strony na czarno obramowana. U osobników dojrzałych płciowo powyżej linii bocznej występuje długa, ciemnoszara wstęga. Płetwy żółtawe do jasnoszarych. Długość 9-13 cm, maksymalnie 16 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy piekielnicy to... wiślanka, ukleja bełkowa, szwaja, siekierka, płata, gajówka, kolnka oraz krzakówka.

Występowanie: Przejrzyste, dobrze natlenione, szybko płynące wody leżące na północ od Pirenejów i Alp, począwszy od Francji (Loara, Sekwana, Somma, Rodan) w dorzeczu Renu, Dunaju, Wisły, aż po Ural. Nie występuje w Danii i Europie Północnej. Znanych jest pięć podgatunków: Alburnoides bipunctatus fasciatus (Półwysep Krymski do zachodniej części Kraju Zakaukaskiego), Alburnoides bipunctatus ohridanus (Jeziora Ochrydzkie i Skutar, górny bieg rzeki Karny), Alburnoides bipunctatus strymonicus (Marica, Mesta, Struma na południowych Bałkanach), Alburnoides bipunctatus tzanevi (Kamcija, Veleka, Rezowa we wschodniej Bułgarii).

Tryb życia: Stadna ryba karpiowata przebywająca zazwyczaj w pobliżu dna, chętnie w silnym prądzie. Piekielnica lubi wody nie zanieczyszczone, silnie nasycone tlenem. Znosi wyższą temperaturę niż pstrąg potokowy czy lipień. Tarło w maju do czerwca. Ikra składana jest nad żwirowym dnem w płytkich, przybrzeżnych miejscach.

Odżywianie: Małe organizmy denne, plankton, a także pokarm z powietrza.

Uwagi: Na obszarze występowania piekielnicy liczebność tego gatunku stale się zmniejsza. Przyczyną są wzrastające zanieczyszczenia wód i ich nadmierna eutrofizacja.


Piskorz - Misgurnus fossilis

pikefinder.pl/upload_img/98635_53_piskorz-pikefinder-600.jpg
Budowa zewnętrzna: Ciało walcowate. prawie okrgłe, bocznie cienione jedynie w tylnej częci. Skóra pokryta gęstym luzem. Wski, dolny otwór gębowy otoczony dziesięcioma wsikami; szeć na szczęce górnej. cztery na szczęce dolnej. Przedni otwór nosowy rurkowaty. Brak ocznego kolca. Łuski bardzo małe. Niepełna linia boczna. Płetwa grzbietowa z 8-9, a odbytowa z 7-8 promieniami. Płetwa ogonowa zaokrglona. Grzbiet ciemnobrzowy. Boki janiejsze, skórzastego koloru, z szerok, biegnc porodku czarnobrzow, dług wstęg, oraz powyżej i poniżej z równoległymi, węższymi ciemnymi paskami. Strona brzuszna jasna. Długość 20-25 cm, maksymalnie 30 cm.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy piskorza to... węgor, piskor, jun oraz wiun.

Występowanie: Płytkie, stojące wody o mulistym podłożu (torfowiska, rowy, stawy, małe jeziorka). Od północnej Francji przez Europę Środkową, dorzecze Dunaju, aż po dorzecze Wołgi.

Tryb życia: Denna ryba przebywająca w ciągu dnia w ukryciu, ożywiająca się dopiero z nastaniem ciemności. Spadek ciśnienia atmosferycznego (zmianę pogody) piskorz sygnalizuje podpływając ku powierzchni wody i chwytając powietrze atmosferyczne; stąd otrzymał przydomek "ryba-barometr". Oprócz normalnego oddychania skrzelowego posiada zdolność oddychania jelitowego. Przy niedoborach tlenu w wodzie połyka powietrze atmosferyczne i przepycha je przez jelito. W jego śluzówce rozwinięta jest bogata sieć naczyń krwionośnych, którymi pobierany jest z powietrza tlen i wydalany z organizmu dwutlenek węgla. Zużyte powietrze wydalane jest otworem odbytowym. Tarło - kwiecień do czerwca. Okres inkubacji jaj 8-10 dni. Wylęgające się larwy mają nitkowate, zewnętrzne skrzela.

Odżywianie: Małe zwierzęta denne.


Pocierniec - Spinachia spinachia

pikefinder.pl/upload_img/47651_54_pocierniec-pikefinder-600.jpg

Budowa zewnętrzna: Bardzo silnie wyciągnięte ciało o długim, cienkim trzonie ogonowym. W przedniej i środkowej części przekrój ciała pięciokąt-ny. Długi, spiczasty pysk. Na grzbiecie 14-17 krótkich, wolno stojących kolców oraz w płetwie za nimi 6-7 miękkich promieni. W płetwie odbytowej 1 kolec i 6-7 promieni miękich. Płetwy brzuszne zredukowane do jednego kolca i jednego krótkiego miękkiego promienia. Płetwy piersiowe u samców są większe niż u samic. Mała płetwa ogonowa o zaokrąglonej tylnej krawędzi. Ubarwienie, zależnie od zamieszkiwanego obszaru, jest brązowawe lub zielonkawe. Przednia część ciała samców żółlomosiężna, niebiesko mieniąca się w okresie tarła. Przeciętna długość wynosi 10 do 15 cm, maksymalnie 20 cm.

Występowanie: Północny Atlantyk od Zatoki Biskajskiej do Nordkapp; Morze Północne, Bałtyk (nie występuje w Zatoce Botnickiej i Zatoce Fińskiej). Przebywa w strefie wodorostów morskich i słonawych wód, od pozostających po odpływie kałuż do głębokości 10 m.

Tryb życia: Wiosną wśród wodorostów i morskich traw samiec rozpoczyna budowę gniazda (wielkości pięści) z fragmentów glonów, które są łączone ze sobą specjalną wydzieliną jego nerek. Do gotowego gniazda w maju i czerwcu samice składają 150-200 jaj. Opiekuje się nimi

Edytowane przez Arek Pawlak dnia 18.09.2013 13:18